Bazı şehirlerin, bazı ilçelerin kendine has ürünleri vardır. O ürünler zamanla sadece bir tarımsal ürün olmaktan çıkar ve o yerin hafızasının, kültürü ile emeğinin bir parçası haline gelir.
İşte ilçemiz Göksun için “elma” da biraz böyledir.
Yıllardır bu topraklarda yetişen elmanın arkasında büyük bir emek var. Bir bahçenin yıl boyunca bakımı, beklenen yağmur, endişeyle takip edilen don, hasat zamanı ve bir ailenin bütün bir yıl boyunca verdiği emek… Bu nedenle zaman zaman kendimize şu soruyu sormamız gerektiğini düşünüyorum.
Göksun'da sadece elma mı üretmeliyiz, yoksa elmanın değerini de burada mı üretmeliyiz?
Bugün tarımda önemli olan yalnızca daha fazla üretmekten ziyade ürettiğimiz ürünün değerini artırmak, kayıpları azaltmak ve oluşan katma değerin mümkün olduğunca üreticimize ve bölgemize dönmesini sağlamak da büyük önem taşıyor.
Bir elmanın bahçeden toplanması, onun hikayesinin sonu olmak zorunda mı?
Aslında elma, sirkeye, kurutulmuş ürüne, elma cipsine, püresine, konsantresine ve daha birçok katma değerli ürüne dönüşebilir.
İşte burada Göksun için güzel bir fırsat olduğunu düşünüyorum. Neden bir Göksun Elma Üreticileri Kooperatifi kurulmasın?
Üreticilerimiz bir araya gelse, üniversitenin bilimsel desteğini alsa, küçük bir işleme tesisiyle yola çıksa… Belki ilk ürünümüz “Göksun Elma Sirkesi” olur. Belki kurutulmuş elma…
Belki zamanla kendi markamız bile oluşur. Böylece çiftçimiz yalnızca elmasını satan ziyade, elmanın oluşturduğu katma değerin de ortağı olur. Bunun çok büyük yatırımlarla başlaması da gerekmiyor. Küçük bir kooperatif, küçük bir üretim alanı ve doğru bir bilimsel çalışma ile başlanabilir. Araştırılı, denenir, ölçülür, geliştirilir ve başarılı oldukça büyütülür.
Üniversitenin burada önemli bir katkısı olabilir. Çiftçimizin yılların tecrübesi ile bilimin imkanlarını buluşturabilirsek, Göksun için güzel bir model ortaya çıkabilir. Çünkü Göksun'un sadece verimli toprakları yok.
Emeği, üretme kültürü ve bu emeğe sahip çıkacak insanları da var.
Belki de Göksun'u yalnızca “elması meşhur bir ilçe” olarak tanınmasıyla birlikte elmasını işleyen, markalaştıran ve katma değere dönüştüren bir ilçe olarak düşünmenin zamanı gelmiştir. Çünkü mesele sadece elma yetiştirmek değildir. Mesele, o elmanın değerini de kendi topraklarımızda üretebilmek.
Bunun için önce birbirimize inanmalıyız. Üreticimizin emeğine sahip çıkmalı ve bilgiyi üretimle buluşturmalıyız. Çünkü insanın toprağına verdiği değer, aslında geleceğine verdiği değerdir.
Bugün elimizde olanı sadece tüketmek yerine, yarın için daha değerli hale getirmeyi düşünmeliyiz.
Toprağı olan üretmekten, üreten de emeğinin değerini artırmaktan vazgeçmesin.
*
Prof. Dr. Çağrı Özgür ÖZKAN
Göksun Meslek Yüksekokulu
Bitkisel ve Hayvansal Üretim Bölüm Başkanı
